Protetik Diş Tedavisi Nedir? Nasıl Yapılır?
Protetik diş tedavileri herhangi bir nedenle eksilen veya hasar gören dişlerin hem fonksiyon hem de estetik nedenlerle yeniden kazandırılması için uygulanan bir dizi işlemi ifade eder. Protetik diş tedavisi kişiye özel olarak tasarlanıp hazırlanan yapay dişler ya da kaplamalar ile uygulanır. Köprüler, protezler ve implantlar protetik tedavi prosedürleri arasındadır. Kişinin ihtiyaçları ve koşullarına uygun olarak hangi tedavilerin uygulanacağına diş hekimi tarafından karar verilir. Tedavi süreci hastanın ağız yapısının kapsamlı olarak analiz edilmesi ve tedavi planlanması ile başlar. Hastanın ağız yapısı ile en uyumlu protetik yapı tasarlanarak uygulanır. Hastalar kayıp dişlerinin fonksiyonlarını yeniden kazanır. Aynı zamanda ağız ve diş estetiği tamamlanmış olur. Adana’da hastalarına hizmet veren Uzman Diş Hekimi Emin Serhat Arıkan protetik diş tedavisi nedir, nasıl uygulanır sizler için anlattı.
Protetik Diş Tedavisi Nedir?
Protez diş tedavisi olarak da adlandırılan protetik diş tedavileri insanların yaşam kalitesini arttırmak, estetik ve fonksiyonel olarak kayıp dişleri telafi etmek için uygulanan tedavi yöntemlerinin genel adıdır. Protetik tedavilerde dişler konuşma, çiğneme gibi temel fonksiyonlarını yeniden kazandırmakla kalmaz, aynı zamanda kişi estetik bütünlüğüne de kavuşmuş olur. Hem fizyolojik hem de sosyal bir iyileşme sağlar.
Diş sağlığı genetik ve çevresel etkenler dolayısıyla zarar görebilir. Diş kaybı durumlarında protetik diş tedavilerine başvurulur.
Protetik Diş Tedavisi Neden Yapılır?
Protetik diş tedavisi zamanla kaybedilen dişlerin protez, köprü ve implant gibi yöntemlerle telafi edilmesini sağlar. Hem estetik hem de işlevsel gerekçelerle uygulanır.
- Protetik diş tedavileri ağız ve diş estetiğini sağlamak
- Dişlerin konuşma ve çiğneme fonksiyonunu yeniden kazandırmak
- Diş minesindeki hasarı gidermek
- Pürüzlü, kırık, şekilsiz ve kötü görünen dişlerin iyileştirilmesi
- Ağız içi çevre dokuların yenilenmesi gibi amaçlarla uygulanabilir.
Protetik Diş Tedavisi Kimlere Uygulanır?
Protetik diş tedavilerinin temel hedef kitlesi diş kaybı yaşayan veya dişlerinden doku ve madde kaybeden kişilerdir. Ayrıca ciddi hastalıklar ya da travma sonucunda dişlerini kaybeden kişilere de protetik diş tedavisi uygulanabilir. Protetik diş tedavisinin uygulanabileceği durumlar şu şekildedir:
- Mine kayıpları yaşayan kişiler
- Estetik sorunlar yaşayan ve bunu düzeltmek isteyen kişiler
- Travmalar sonucunda dişlerinde işlevsel problemler yaşayan kişiler
- Çene kemiğinde şekil bozukluğu yaşayan kişiler protetik diş tedavilerine başvurabilir.
Protetik Diş Tedavisi Nasıl Yapılır?
Genellikle ağız içi restorasyonunda sabit protezler, hareketli protezler veya implant üstü protezler kullanılır. Kullanılacak olan protez materyalinin seçiminde kişinin ihtiyaçları ve ağız alt yapısı dikkate alınır. Malzeme tercihinde bulunurken genellikle tam porselen(e-max), zirkonyum veya metal destekli restorasyonlar kullanılmaktadır. Sabit protez tedavilerinin uygulanma aşamaları şu şekildedir:
Ölçü Alınması ve Preparasyon – Restore edilmek istenen dişin orijinal formuna göre laboratuvar ortamında tasarımlar gerçekleştirilir. Mine rengine göre renk tonu dizayn edilir.
Ön Prova Aşaması – Tam porselen, zirkonyum veya metal malzeme kullanılan protezlerin hastanın ağız içi ile uyumlu olup olmadığının anlaşılması için testler ve provalar yapılır.
Son Prova – Restorasyonun son aşamasında bir son prova gerçekleştirilir. Tasarlanan porselen yapının diğer dişler ve dokularla uyumu kontrol edilir. Renk, doku ve ağırlık açısından hazırlanan protez kontrol edilir. Hastanın yüzüne ve gülüşüne uygun dokunuşlar yapılır. Bu süreçte her aşamada hastanın onayı alınır. Bu aşamanın ardından mine yapısının parlatılması için laboratuvar ortamında cila uygulanır.
Protezin Cila ve Simantasyon Aşaması – Laboratuvardan gelen sonuçlar ağızda son kez test edildikten sonra sabitleme aşamasına geçilir. Yapıştırıcı kullanılarak protez sabitlenir ve ardından fazlalık teşkil eden kısımlar temizlenir. Bu şekilde restorasyon işlemi tamamlanmış olur.
Süreç Sonrası Hasta Bilgilendirme – Restorasyonun kullanım süresi bakım uygulamalarına ve protezin çevresindeki dokuların sağlığına bağlıdır. Bu yüzden protez bakımı konusunda hastanın detaylı olarak bilgilendirilmesi gerekir.
Protetik Diş Tedavisinde Uygulanan Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Köprü – Sorun teşkil eden minenin ya da diş kaybının sağ ile sol yanındaki dişler törpülenerek küçültülür. Ardından köprü protezi boşluk olan alana yerleştirilir. Bu sayede eksik diş bölgesi doldurulmuş olur.
Seramik Kaplama – Mine tabakasında deformasyon varsa çürüme ya da kırılma gibi bölgesel hasarlar söz konusu olduğunda seramik kaplama yöntemi öne çıkar. Seramik kaplama özellikle estetik sorunların giderilmesinde oldukça başarılıdır.
İmplant – Tasarlanan protezler ve çene kemiğinin iç kısmına implant adı verilen vidalar yerleştirilir. Bu vidalar yapay bir diş kökü gibi işlev görür. Tek mine tasarımı ile diğer komşu minelere hasar verilmeden uygulanabilmesi önemli bir avantaj sağlar.
Kuron – Kuron veya bir diğer deyişle kaplama işlemi mine arasında bulunan boşlukların doldurulması veya kapatılmasını ifade eder. Mine belirli bir oranda kesilir ve üzerine kaplama uygulanarak sabitlenir.
Hareketli Protezler – Damak protezi olarak da bilinen hareketli protezler hastanın tüm dişlerini kaybettiği vakalarda tercih edilir.
Protetik Diş Tedavisinde Kullanılan Protez Türleri Nelerdir?
Protetik diş tedavisinde hareketli protezler, sabit protezler veya implant üstü protezler kullanılabilir. Protetik diş tedavilerinde kullanılan protez türlerini tek tek açıklamamız gerekirse:
Metal Destekli Porselen Kaplama – Dış görünüşü porselen maddesinden olan bu protezlerin iç kısmı metal kaplama ile yapılır. Bu protezlerin ışık geçirgenliği minimum düzeydedir. Yani yapay bir görünüm verebilir. Renk tonunun koyu olmasından dolayı ön dişlerden ziyade arka dişlerde tercih edilir.
Seramik Kaplama – Estetik olarak daha başarılı sonuç sağlayan seramik kaplama bir bakımdan porselen malzemenin daha da güçlendirilmiş bir formudur. Aynı zamanda renk bakımından doğal dişlerle benzerlik gösterdiği için ön diş bölgelerinde sıklıkla tercih edilir. En yüksek estetik sunan protez türüdür.
Zirkonyum Odaklı Kaplama –İç bölümü zirkonyumdan bu üretilen protezlerin dış görünümü ise porselendir. Özellikle implantüstü protezlerin ve arka dişlerin kayıplarının telafisinde başarılı restorasyonlardır.
İmplant – Tam mine kaybının bulunduğu ve protez kaplama için uygun olmayan vakalarda çene kemiğine çivi şeklinde titanyum vidalar uygulanır. Bu vidalar diş kökü görevi görürken mine bölgesi porselen ve zirkonyum malzeme ile tamamlanabilir.
Protetik Diş Tedavisinin Avantajları Nelerdir?
Protetik diş tedavisinin sağladığı avantajlar şu şekildedir:
- Hastanın çiğneme ve konuşma gibi fonksiyonlarını yeniden kazandırır.
- Estetik açıdan önemlidir. Kişinin ağız ve diş estetiğini yeniden kazanmasını sağlar.
- Ağız ve yumuşak dokuların sağlığının korunmasını ve sağlık sorunlarının yaşanması riskinin azaltılmasını sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Hastanın mine hasarının ne düzeyde olduğu, sorunun negatif etkilerini ve hastanın genel olarak estetik durumunu değerlendirdikten sonra onun ihtiyaçlarına özel tedavi planlamasının yapılması ve uygulanmasını kapsar.
Protez dişlerin kullanım ömrü; kullanılan materyale ve hastanın bakıma gösterdiği özene göre farklılık gösterir. Ancak protez dişlerin beş yılda bir değiştirilmesi tavsiye edilir. Eğer beş yıl sonunda yapılan muayene sonucunda herhangi bir sorun görünmüyorsa protez kullanmaya devam edilebilir.
Protetik kavramı tüm tedavi sürecini kapsar ancak protez ise sadece kullanılan malzemeyi ifade eder.
Diş kayıpları ve yardımcı dokuların işlevinin yeniden kazandırılması ile ilgilenir. Bunun yanı sıra hastanın estetik bütünlüğünü sağlamayı amaçlar.
Protetik diş tedavisinin ne kadar süreceği kişiden kişiye farklılık gösterir. İlk olarak diş çekilmesi gerekiyorsa doku ve boşluk bölgesinin iyileşmesi için iki ila üç ay gibi bir hazırlık sürecine ihtiyaç duyulur. Ardından protez uygulaması ölçü ve prova aşamaları ile birlikte dört seansta tamamlanır. Bu da genellikle iki ila üç haftalık bir süreci gerektirir.
Protetik Diş Tedavisi Nedir?